Mevzuat
       TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ'nin Para Birimi Hakkında Kanun 

Kadri DEMİR - AKTİF Danışmanlık
       Yeni Türk Lirası (YTL)' nin İnsan Kaynakları ve Bordro Uygulamalarına Getirdikleri

1 Ocak 2005 tarihi yaklaşıyor. Yeni yıl ile ülkemizde ekonomik hayat yeni bir boyut kazanacaktır. En önemlisi insanlar üzerindeki psikolojik etkisi ile beraber hayatımızda çok şeyin etkilenecek olmasıdır. Ben sizleri insan kaynakları ve operasyonel uygulamalarının nasıl etkileneceği hakkında bilgilendirmek istiyorum.
Şirketlerdeki insan kaynakları uygulamalarını 1 Ocak 2005 ile beraber en çok etkileyecek konu baz ücret diğer bir adı ile kök ücrettir. 6 sıfır atılması ile beraber ilk akla gelen baz ücretin yuvarlanmasıdır. Aşağı yuvarlama ücretin aşağı çekilmesi anlamına geleceği için yasal olarak uygulanması söz konusu olamayacaktır. Peki yukarı yuvarlamayı nasıl yapmalıyız ?
1. Kuruşlu ücret kullanımı : Yuvarlama sonucu kuruşları kullanmayı düşünüyor isek sondan 4 sıfır atılacağı üzerinde çalışmalıyız. 4 sıfırı kuruşlara etkisi olacak şekilde üste yuvarlayabiliriz. Örneğin; ücretin 1,123,410,200 olduğunu ve kuruşları kullanmayı düşünelim. Son 4 sıfırı atacağımızı düşünerek yuvarlama işlemini yapar isek yeni ücretimiz 1,123.42 YTL olmalıdır. Son 4 hanenin (0,200) yuvarlama sonucu 0.5 altında olmasına rağmen üste yuvarlama yapmalıyız.
2. Kuruşsuz ücret kullanımı : Ücretlerin sonunda kuruş çıkmamasını istiyor isek 6 sıfırın atılacağı üzerine çalışmalıyız. 6 sıfır atıldığında kuruş olmayacaktır. Dikkate almamız gereken 6 hanenin yuvarlama etkisidir. Örneğin 1,123,410,200 rakamını 6 haneye göre yuvarlar isek sonuç 1,124.00 YTL olmalıdır.
1 Ocak tarihi çoğu şirket için zam zamanıdır. Zam sonuçları rakamlar çok sıfırlı olduğu için düşük zam oranlarında bile değişikliği görebiliyor idik. Yeni durumda ise örneğin; 1,124 YTL’ye %15 zam yapar isek yeni rakam 1,293.00 YTL ve zam tutarı 169.00 YTL olacaktır. Rakamlara psikolojik olarak alışmamızın biraz zaman alacağı aşikardır. Ücrette kullanacağımız yöntem yan ödemeler ve haklar için de benzer bir şekilde uygulabilir.
31 Aralık 2004 tarihi personele yapacağımız ödemeler açısından milat niteliğindedir. Ay sonu itibari ile tüm alacak ve ödemelerimizi bordroya yansıyacak şekilde biraraya getirmeliyiz. 31 Aralık 2004 23:59 saatinden önce yapacağımız ödemelerin personelin hesabında olmasını planlayarak hareket etmemiz gerekecektir. Banka ödeme disketimizi bu plan doğrultusunda eski Türk Lirasından hazırlamamız gerekmekte aksi takdirde bankalar 1 Ocak 2005’ten itibaren YTL üzerinden işlem yapmaya başlayacaktır. Bu durumda tahakkukumuz eski Türk Lirasından ödememizi YTL üzerinden yapmak zorunda kalabiliriz. Bununla kalmayıp muhasebe kayıtlarında yaşanacak problemleri de beraberinde düşünmeliyiz.
Kimi şirketlerde fazla mesai ödemesi yapılırken fazla mesai saatleri geç geldiği için bir önceki ayın ücretine göre ödeme yapılmaktadır. YTL’den dolayı Ocak 2005 ayında bir önceki ay Aralık 2004 ve ücretler eski Türk Lirası olacaktır. Hesaplamada kullanacağımız ücreti yine benzer uygulama ile yuvarlayarak kullanabiliriz yada başka bir formül ile ödeme tutarını hesaplayabiliriz.
Bordroların muhasebeleşmesi esnasında kuruşlardan dolayı muhasebe fişlerimiz tutmayabilir. Bunun için fişlerimizin borç ve alacak durumuna göre yuvarlama hesabı kullanmamız gerekecektir. Çıkacak yuvarlama farkları bu hesapta toplanmalıdır. Buna göre fişimizin borç ve alacak toplamları eşit hale gelecektir.